حقوق کارگران | حقوق کارگران سال 1402
خبر داغ اول صبح روز شنبه برای کارگران | رقم سبد معیشت کارگران تغییر کرد | کدام کارگران ۱۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان می گیرند؟
آخرین خبرها از نشست دستمزد شورای عالی کار حاکی از آن است که رقم هزینه سبد معیشت کارگران به ۱۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تغییر کرد.

حقوق کارگران | طبق روال سال های گذشته در نیمه دوم سال بحث افزایش حقوق کارگران پر تکرار می شود. طبق پیش بینی ها قرار است افزایش حقوق کارگران مطابق سبد معیشت تعیین شود. قرار است در سال آینده نیز حقوق کارگران بیش از 50 درصد افزایش یابد.در ادامه به آخرین خبر ها از حقوق کارگران می پردازیم.
آخرین خبرها از نشست دستمزد شورای عالی کار حاکی از آن است که رقم هزینه سبد معیشت کارگران به ۱۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تغییر کرد.
نشست دستمزد شورای عالی کار با حضور وزیر و نمایندگان گروههای کارفرمایی و کارگری کماکان در حال برگزاری است و مذاکرات تا این لحظه در خصوص تعیین سبد معیشت کارگران بوده و هنوز اعضای شورای عالی کار به بحث داغ دستمزد ورود نکرده اند.
طبق آخرین اخبار، متوسط هزینه سبد معیشت کارگران بر اساس رویه سال گذشته ۱۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تعیین شده است، در حالی که پیشتر رقم سبد معیشت از سوی کمیته مزد ۱۲ میلیون و ۴۷۹ هزار و۵۰۰ تومان اعلام شده بود.
به نظر می رسد نشست روز گذشته کمیته دستمزد درباره مصادیق و محاسبات برخی اقلام کالایی در این زمینه تاثیرگذار بوده است.
حمید حاجاسماعیلی، کارشناس حوزه کار گفت که نمایندگان کارگری باید برای عدد ۱۰ میلیون تومان در شورای عالی کار بجنگند و می گوید پیشنهاد من این است که با توجه به روند تورمی که روبه افزایش هم بوده و در پایان بهمن نزدیک به ۵۰ درصد اعلام شده و همچنین شاخص خط فقر که خود وزارت کار دو ماه قبل حدود ۱۵ میلیون تومان اعلام کرد حداقل دستمزد را برای کارگران و مشمولان تامین اجتماعی که عمدتا حداقل بگیر هستند نباید کمتر از ۱۰ میلیون تومان تعیین کنیم.
به گفته او، نمایندگان کارگری باید برای رقم ۱۰ میلیون تومان در شورای عالی کار بجنگند تا قدرت معیشت کارگران برای سال آینده حفظ شود.
این کارشناس حوزه کار معتقد است که شبیه سازی حقوق کارگران با کارمندان نیازمند کار کارشناسی و فنی است و اینکه فکر کنیم رقمی که برای کارمندان درنظر گرفته اند عینا باید برای کارگرانهم اعمال شود قیاس منطقی نیست چون کارمندان از مزایا و امتیازاتی در حوزه حاکمیت و دولت برخوردارند که در حوزه کارگری وجود ندارد.
رییس مجلس شورای اسلامی امروز اعلام کرد که حقوق کارگران موضوع محلی نیست و مربوط به کل کارگران کشور در صنایع مختلف است و حتما باید به گونهای باشد که قدرت خرید بالا رفته و پا به پای تورم بتوانند بیایند و زندگی اداره کنند.
مذاکرات فشرده شرکای اجتماعی در شورای عالی کار همچنان ادامه دارد و چانهزنیهای مزدی با روشن شدن تکلیف سبد معیشت با جدیت آغاز خواهد شد./تجارت نیوز
توضیح وزیر کار درباره رقم نهایی حقوق کارگران و سبد معیشت
تکلیف دستمزد کارگران پس از ۱۵ ساعت چانهزنی چه شد؟/ توضیح وزیر کار درباره رقم نهایی دستمزد و سبد معیشت
وزیر کار گفت: هنوز با وجود مذاکرات سه جانبه نمایندگان کارگری، کارفرمایی و دولت، سبد معیشت کارگران و حداقل مزد ۱۴۰۲ تعیین نشده است.
مریم فکری: جلسه طولانی تعیین دستمزد کارگران دیروز از ساعت ۹ و نیم صبح آغاز شده و تا آخر شب ادامه یافته بود، در نهایت بیحاصل و بدون نتیجه پایان یافت.
این در شرایطی است که به نظر میرسید دیشب پس از ۱۵ ساعت مذاکره، شرکای اجتماعی بر سر نرخ دستمزد ۱۴۰۲ با توافق برسند، اما به نظر میرسد پیشنهادات و اعداد مورد نظر دولت و کارفرمایان برای نرخ دستمزد، تاکنون نتوانسته کارگران ره اقناع کند.
آنطور که در برخی گزارشها دیده میشود، به نظر میرسد نظر دولت و کارفرمایان روی افزایش ۲۰ تا ۲۴ درصدی دستمزد است، اما کارگران معتقدند که با توجه به اینکه هزینهها به شدت بالا رفته، این میزان افزایش دستمزد قابل قبول نیست.
پیش از این علی خدایی، نماینده کارگران در شورای عالی کار گفته بود که در صورتی که نظر کارگران تامین نشود، عجلهای برای تصویب دستمزد تا پایان سال ندارند.
با این حال، جلسه بعدی شورای عالی کار روز یکشنبه تشکیل خواهد شد.
آنگونه که علی حسین رعیتیفرد، معاون وزیر کار دیروز در جمع خبرنگاران درباره جلسه شورای عالی کار و جزئیات افزایش مزد ۱۴۰۲ کارگران، گفته، مذاکرات مزدی در حال انجام است و زمانی که به نتیجه رسیدیم اعلام می شود.
معاون روابط کار با بیان اینکه هنوز سبد معیشت به طور قطعی مشخص نشده است، عنوان کرده، هیچ آماری اعلام رسمی نشده است و اعلام رسمی از سوی مرکز روابط عمومی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام می شود.
صولت مرتضوی، وزیرکار نیز درباره جلسه و دستمزد کارگران گفته است: خوشبختانه به نطقه نظرات و اشتراکاتی رسیدیم، اما در مورد اختلاف نظرات باید کار کارشناسی صورت گرفته و در جلسه دیگر دوباره به آن ها بپردازیم.
وی افزوده است: حداقل دستمزد سال آینده بعد از ۱۵ ساعت مذاکره سه جانبه در جلسه جمعه، ۲۶ اسفند، تعیین نشد؛ هنوز با وجود مذاکرات سه جانبه نمایندگان کارگری، کارفرمایی و دولت، سبد معیشت کارگران و حداقل مزد ۱۴۰۲ تعیین نشده است.
وزیر کار تصریح کرده است: قرار شد بعد از اینکه نمایندگان هر دو طرف، جلسه درون سازمانی خود را برگزار کردند، یکشنبه ۲۸ اسفند ماه جلسه ی جمع بندی برگزار شود.
افزایش حقوق کارگران با نرخ تورم
نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار با اشاره به اینکه تورم مشکلاتی را هم برای کارفرمایان و هم برای کارگران ایجاد کرده است گفت: امیدواریم در جلسه روز دوشنبه دیدگاه های شرکای اجتماعی به هم نزدیک شود.
وی بااشاره به اینکه امیدواریم درباره سبد معیشت به نقطه ای نزدیک شویم گفت:سال گذشته عدد و رقم خوبی برای دستمزد اضافه کردیم و دولت قول داده بود که بسته های حمایتی برای واحدهای خرد و کوچک داشته باشد,متأسفانه سال گذشته این بسته ها عملیاتی نشد. واحدهای بزرگ با افزایش دستمزد مشکلی ندارند و عمده مشکل ما برای واحدهای کمتر از 10نفر است.
آهنی ها با تأکید بر اینکه آسیب پذیری واحدهای کمتر از 10نفر بسیار زیاد است گفت:مشکلات معیشتی کارگران برای ما حائز اهمیت است و باید در این مسیر عدد و رقم هایی تعیین شود که همه جامعه آماری هم دوام و پایداری داشته باشند و هم شرایط زندگی برای آنها امکان پذیر باشد.
نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار با اشاره به تورم حاکم بر جامعه گفت: تورم مشکلاتی را هم برای کارفرمایان و هم برای کارگران ایجاد کرده است. عدم ثبات اقتصادی یکی از مشکلات حاکم بر فضای اقتصادی است که باعث ایجاد دشواری در واحدهای تولیدی شده است.
وی درباره ماده 41قانون کار گفت: در ماده 41 قانون کار آمده که افزایش حقوق کارگران با توجه به نرخ تورم و سبد معیشت باشد. بحثهای مختلفی در این خصوص وجود دارد. برای مثال، عموماً کسی که حداقل دستمزد را دریافت میکند، فردی است که تازه شروع به کار کرده است. عموماٌ این افراد مجرد هستند و بُعد خانوار در این گروه معنا ندارد. یک مقدار پارامترها به شکل پیچیدهای وجود دارد و آمار دقیقی که بتواند این پیچیدگیها را باز کند، نداریم. این باعث میشود که تعریفهای مختلفی ایجاد شود؛ چه از جانب دولت و چه از جانب کارگر و کارفرما.
وی اظهار داشت: در تبادل نظرهایی که وجود دارد، دنبال این هستیم که یک عدد و رقم منطقی برای حقوق در نظر گرفته شود؛ البته واقعیت این است که با تورمهای ایجاد شده، شرایط سختی را در بخش کارگری داریم.
نماینده کارفرمایان در شورای عالی کارگفت: اگر نرخ تورم کنترل شود، اثرگذاری مثبت آن به مراتب بیشتر از برخی عدد و رقمها باشد.
اصغر آهنیها در پاسخ به این پرسش که مجلس، افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارمندان و معافیت مالیاتی حقوقهای تا سقف ۱۰ میلیون تومان را مصوب کرده است. این مصوبات آیا این سیگنال را به شورای عالی کار میدهد که سطح حقوق کارگران را به همین میزان بالا ببرد؟ میگوید: واقعیت این است که حقوقهای دولتی یک موضوع است و حقوق واحدهای صنعتی و فعالان اقتصادی موضوع دیگری است. ولی میتواند تاثیرگذار باشد، چون دولت نیروهایی دارد که در قالب کارگری کار میکنند و همین موضوع به طور طبیعی ممکن است تاثیر بگذارد.
وی با اشاره به فرمول تعیین حقوق کارگران، میافزاید: دستمزد کارگران با توجه به نرخ تورم و سبد معیشت خانوار محاسبه میشود. سبد معیشت، هزینههایی است که برای یک زندگی لازم است و در نهایت یک عدد اعلام میشود.
نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار تصریح میکند: با توجه به مباحث اقتصادی که در کشور وجود دارد، به طور طبیعی جلسات در شورای عالی کار شکل میگیرد و دیدگاهها ارائه میشود و چانهزنی صورت میگیرد. در نهایت به یک عدد و رقمی رسیده میشود که هر دو طرف کارگری و کارفرمایی تقریبا رضایت داشته باشند.
آهنیها در پاسخ به این سوال که اگر بخواهند ماده ۴۱ قانون کار را رعایت کنند، میزان افزایش حقوق کارگران چقدر باید باشد؟ عنوان میکند: در ماده ۴۱ قانون کار آمده که افزایش حقوق کارگران با توجه به نرخ تورم و سبد معیشت باشد. بحثهای مختلفی در این خصوص وجود دارد. برای مثال، عموما کسی که حداقل دستمزد را دریافت میکند، فردی است که تازه شروع به کار کرده است. عموما این افراد مجرد هستند و بُعد خانوار در این گروه معنا ندارد. یک مقدار پارامترها به شکل پیچیدهای وجود دارد و آمار دقیقی که بتواند این پیچیدگیها را باز کند، نداریم. این باعث میشود که تعریفهای مختلفی ایجاد شود؛ چه از جانب دولت و چه از جانب کارگر و کارفرما.
وی متذکر میشود: در تبادل نظرهایی که وجود دارد، دنبال این هستیم که یک عدد و رقم منطقی برای حقوق در نظر گرفته شود؛ البته واقعیت این است که با تورمهای ایجاد شده، شرایط سختی را در بخش کارگری داریم.
نماینده کارفرمایان در شورای عالی کار یادآور میشود: اگر نرخ تورم کنترل شود، اثرگذاری مثبت آن به مراتب بیشتر از برخی عدد و رقمها باشد.
آهنیها با اشاره به اینکه سبد معیشت در سال گذشته در حدود ۹ میلیون تومان تعیین شد که در رابطه با این سبد بحثهای مختلفی وجود دارد، میگوید: عمده نیروها در بخش کارگری، سایر سطوح هستند، یعنی نیروهایی که کار کردند، تجربه دارند و کارآمد هستند.
سبد معیشت خانوارهای کارگری» تنها مولفهی قابل احصا برای نرخگذاریِ شاخص هزینههای زندگی کارگران است. از میانهی دهه نود، عرف بر این شد که مذاکرات مزدی با محاسبهی سهجانبهی سبد معیشت، در کمیتهای ذیل شورایعالی کار، آغاز شود؛ بند دوم ماده ۴۱ قانون کار- تنها بند الزامآور مزدی در قانون- نیز چیزی جز این نمیگوید.
امسال اوضاع کاملاً متفاوت از قبل است. برای مذاکرات مزدی ۱۴۰۲، هنوز سبد معیشت خانوارهای کارگری محاسبه نشده است و این در حالیست که نیمهی اسفند را هم پشت سر گذاشتهایم؛ به نظر میرسد دولتیها و کارفرمایان اهتمامی برای ورود جدی به مبحث سبد معیشت ندارند در واقع نمیخواهند ابزاری برای مطالبهگری مزدی در دست کارگران باشد؛ ابزاری که نشان دهد حتی صد درصد افزایش دستمزد کارگر هم جوابگوی هزینههای پرشتاب زندگی نیست و نمیتواند حداقلبگیران را به خط فقر برساند.
با این حال، در سالهای گذشته، محاسبهی سبد معیشت خانوارهای کارگری، فرمولها و راهکارهای مشخصی داشته است؛ جداول مرکز آمار برای قیمت خوراکیها و میزان کالری مصرفی براساس استانداردهای انستیتو پاستور ایران، مبنایی برای محاسبهی سبد خوراکیهای خانوار فراهم میآورد و در گام بعدی، با اعمال یک ضریب مربوط به دهک درآمدی کارگران، سبد معیشت کلی استخراج میشود.
فرامرز توفیقی (فعال کارگری) براساس همین استانداردها، با استناد به دادههای آماری بهمن ۱۴۰۱، نرخ سبد معیشت خانوارهای کارگری را به طور مستقل محاسبه کرده است، ضمن تاکید بر اینکه «این سبد چندان واقعی نیست چون اقلام خام خوراکی را مبنا قرار میدهد و به نتیجهی واقعی برای سبد خوراکیهای خانوار نمیرسد اما در هر حال معیاریست که در سالهای اخیر در شورایعالی کار پذیرفته شده است»؛ او نام این سبد را «سبد غیر عملیاتی بهمن ۱۴۰۱» گذاشته است.
توفیقی توضیح میدهد: «سبد غذائی ذیل برای یک فرد بدون در نظر گرفتن فعالیت بدنی و براساس معیارهای یک سبد حداقلی محاسبه شده است؛ در یک روندِ واقعیسازی، بایستی میانگین سنی خانوار ۳.۳ نفره، جنسیت، فعالیت بدنی و.. دخیل میشد که سهم ۲۵۷۳کیلوکالری میانگین هر فرد را میتوانست دستخوش تغییر نماید اما به دلیل توافق سه جانبه، این عدد حداقلی مبنا قرار گرفت.»
محاسبهی این فعال کارگری براساس نیازهای خوراکی اعلامیِ انستیتو پاستور ایران انجام شده است. در نهایت، با استناد به جدول یک مرکز آمار ایران ایران برای بهمن ماه، سبد غذایی خانوارهای کارگری، براساس جدول زیر، ۶ میلیون و ۵۳۲ هزار تومان محاسبه میشود.